चाकुर तालुक्यातील उजळंब या गावी नागेश्वर(नागोबा) मंदिर समोर एक कन्नड शिलालेख आढळून आला आहे. तो मंदिर समोर उभा करून ठेवलेला आहे. त्याचे वाचन प्रथमच उपलब्ध झाले आहे व त्यातून नवीन इतिहास उजेडात आला आहे. या शिलालेखाचे वाचन देवरकोंडा रेड्डी यांनी केले आहे तर स्थानिक संशोधन कृष्णा गुडदे यांनी केले आहे.
या २३ ओळींच्या हळे कन्नड शिलालेखात वरील बाजूस सूर्य, चंद्र व शिवपिंड कोरली आहे. त्याखाली 23 ओळींचा कन्नड शिलालेख करण्यात आलेला आहे व सर्वांत खाली गाय- वासरू व तलवार कोरण्यात आलेली आहे. शिलालेखाच्या सुरुवातीला भगवान शिवा स्तुती करण्यात आली आहे. त्यानंतर चालुक्य राजा त्रिभुवनमल्ल देव अर्थात विक्रमादित्य सहावा याचा राजप्रशस्तीसह उल्लेख आलेला आहे. हा राजा सत्तेवर असताना या राजाच्या ३४ व्या राज्य वर्षी, विरोधी संवत्सर असताना वैशाख मासातील अमावस्या रविवार दिवशी सूर्यग्रहण असताना या शिलालेखामध्ये दान दिल्याचे नमूद करण्यात आली आहे. मात्र प्रत्यक्ष पाहताना त्यादिवशी सूर्यग्रहण नव्हते. तिथीचा विचार करता पिल्ले जंत्रीनुसार त्यावेळी इंग्रजी तारीख १ मे ११०९ शनिवार अशी येते.
यावेळी विक्रमादित्य सहावा हा जयंतीपूर अर्थात बनवासी येथून राज्य करत असल्याचे सांगितले आहे. या राजाचा मांडलिक राजा उजळंब येथून राज्य करत होता. मांडलिक राजाच्या नावापुढे पंचमहाशब्द, महामंडलेश्वर, उज्जनज्यापूरवराधिश्वर (उज्जल अर्थात उजळंब येथून राज्य करणारा), सिंधमार्तंड(सिंध कुळातील), वैरीकुलकाळदंड(शत्रूवर काळाचा दंड पडल्या प्रमाणे), कळीय सेळेवम, आळी मुंनिळेवं(पहिल्या फळीत लढणारा), बंटरभाव(पराक्रमी वीरांना जवळचा), सौर्यमं मेणेवं स्वगुन(शत्रू समोर लढून विरत्व दाखवण्याचा गुण असलेला), वैरी वृकोधर(शत्रूला भीमाप्रमाणे, तैलनसिंग(राजाच्या समोर राहून रक्षक करणारा), सहसोत्तुंग, नागेश्वरदेव वरलब्ध प्रसाद लाभलेला असा मांडलिक राजा याने(याठिकाणी शिलालेख खराब झाल्याने मांडलिक राजाचे नाव कळू शकले नाही) नागेश्वर देवाच्या पूजा पुनस्कार साठी १०० मत्तर जमीन दान दिली. तसेच श्रीमद् धवल दंडनायक याचा मुलगा(?) श्रीधर साहनी याने नागेश्वर देवाच्या नैवेद्य, अखंड नंदादीप, धूप यासाठी ६०० मत्तर जमीन तसेच एक घर सर्व बाधा परिहार करून दान दिले. यापुढे वेगवेगळे अनेक शापवचने शिलालेखात आली आहेत. याचा उद्देश हे ठरवून दिलेले धर्मदान सर्वांनी पाळावे असा आहे.
एक मत्तर बरोबर साधारण पणे ३ एकर होते. मात्र राजवट व देश यावरून याचे एकक कमी जास्त होते. उजळंब येथील मांडलिक राजा पराक्रमी, लढाऊ, सिंध कुळातील, राजाचा रक्षक, नागेश्वर देवाचा भक्त असल्याचे यातून समजते. तसेच आज जरी तत्कालीन जुने मंदिर उभे नसले तरी आहे या संशोधनातून त्या मंदिराचा, गावचा इतिहास जवळपास ९१६ वर्ष मागे जातो यातून तत्कालीन राजवट, राजा, मांडलिक, देवता, दान पद्धती, दानाचे रक्षण व्हावे म्हणून वापरले जाणारे शाप वचने इत्यादी ऐतिहासिक माहिती या उजळंब शिलालेखातून उपलब्ध झाली आहे.
