
प्रतिनिधी |
अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेची घटक संस्था प्रायोगिक रंगमंच संघ आयोजित राज्यस्तरीय एकांकिका लेखन स्पर्धा २०२५-२६ मध्ये लेखक अभय कुलकर्णी यांच्या ‘बोन्शाही’ या एकांकिकेने तृतीय पारितोषिक पटकावत आपल्या आशयघन आणि प्रभावी लेखनाची ठळक छाप उमटवली आहे.

राज्यभरातून आलेल्या तब्बल ९१ एकांकिकांमधून केवळ १५ उत्कृष्ट कलाकृतींची निवड करण्यात आली. या कठीण आणि स्पर्धात्मक प्रक्रियेत ‘बोन्शाही’ने मिळवलेले स्थान हे केवळ यश नसून, आधुनिक मराठी रंगभूमीवरील दर्जेदार लेखनाची सशक्त नोंद मानली जात आहे.
🎭 ‘बोन्शाही’ : नावात साधेपणा, आशयात गूढ गहनता
‘बोन्शाही’ ही एकांकिका नावाने साधी वाटली तरी तिच्या आशयात मानवी मानसिकता, सामाजिक संरचना आणि अस्तित्वाच्या प्रश्नांचा सूक्ष्म वेध घेतलेला दिसतो.
ही कलाकृती प्रेक्षकाला फक्त कथा सांगत नाही, तर त्याला विचार करायला भाग पाडते.
एकांकिकेची मांडणी अत्यंत नेमकी, संवाद धारदार आणि प्रसंगरचना प्रभावी आहे.
विशेष म्हणजे, ‘बोन्शाही’ ही केवळ मनोरंजनापुरती मर्यादित राहत नाही, तर अंतर्मुख करणारा आणि अस्वस्थ करणारा प्रश्न उपस्थित करणारा कलाविष्कार म्हणून उभी राहते.

🏆 मान्यवरांच्या उपस्थितीत गौरव सोहळा
या स्पर्धेच्या निमित्ताने मराठी रंगभूमीतील अनेक दिग्गजांची उपस्थिती लाभली.
संघाचे सन्माननीय अध्यक्ष श्री. दिलीप दळवी, सचिव डॉ. अनिल बांदिवडेकर, तसेच दत्ता सावंत आणि प्रमोद सुर्वे यांनी आयोजनात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे म्हणून ज्येष्ठ साहित्यिक प्रेमानंद गजवी आणि रंगकर्मी गिरीश पतके उपस्थित होते.
तसेच परीक्षक म्हणून आभास आनंद आणि विलास पगार यांनी एकांकिकांचे सखोल मूल्यमापन करून उत्कृष्ट कलाकृतींची निवड केली.
✍️ समीक्षणात्मक दृष्टीने ‘बोन्शाही’
‘बोन्शाही’ ही एकांकिका समाजातील सूक्ष्म विसंगती, मानवी नात्यांतील ताणतणाव आणि बदलत्या मूल्यव्यवस्थेवर भाष्य करते.
लेखनात कृत्रिमतेचा लवलेश नाही; उलट एक नैसर्गिक प्रवाह आणि अंतर्मुख करणारी शैली यामुळे ही कलाकृती अधिक प्रभावी ठरते.
👉 ही एकांकिका प्रेक्षकांच्या मनात प्रश्न निर्माण करते आणि त्यांना विचारांच्या नव्या वाटा दाखवते — हेच तिचे खरे यश आहे.
‘बोन्शाही’ला मिळालेले तृतीय पारितोषिक हे केवळ एका लेखकाचे यश नसून,
ते मराठी रंगभूमीतील नव्या विचारसरणीचे, प्रयोगशीलतेचे आणि सर्जनशीलतेचे प्रतीक आहे.
अशा स्पर्धांमुळे नवोदित लेखकांना व्यासपीठ मिळत असून,
मराठी नाट्यपरंपरेला नवे आयाम मिळत आहेत — आणि ‘बोन्शाही’ हे त्याचे उत्तम उदाहरण ठरत आहे.
