श्री श्री रविशंकर शाळेतील विद्यार्थ्यांचा पर्यावरण संवर्धनाचा प्रेरणादायी उपक्रम
प्रतिनिधी | लातूर
वाढते तापमान, झपाट्याने कमी होत असलेले वनक्षेत्र आणि बदलत्या हवामानाच्या संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पर्यावरण संवर्धनासाठी समाजातील प्रत्येक घटकाने पुढाकार घेणे गरजेचे झाले आहे. याच उद्देशाने लातूरमध्ये हरित भविष्याची मुहूर्तमेढ रोवणाऱ्या ‘एक वृक्ष एक जीवन’ या उपक्रमाला विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.
दिव्य मराठीच्या ‘हरित लातूर’ अभियानांतर्गत आणि ‘आमचं ग्रीन लातूर वृक्ष फाउंडेशन’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबविण्यात येत असलेल्या या उपक्रमाच्या दुसऱ्या टप्प्यात श्री श्री रविशंकर शाळेतील विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेत तब्बल ७० हजारांहून अधिक सीड बॉल तयार करण्याचे उद्दिष्ट पूर्ण केले.
शनिवारी (दि. १३) झालेल्या या उपक्रमात इयत्ता सहावी ते नववीतील १५० हून अधिक विद्यार्थ्यांनी पर्यावरण रक्षणाची जबाबदारी आपल्या हातात घेतली. माती, सेंद्रिय खत आणि विविध वृक्षांच्या बियांचा वापर करून विद्यार्थ्यांनी तयार केलेले हे सीड बॉल आगामी पावसाळ्यात योग्य ठिकाणी टाकण्यात येणार आहेत. त्यातून नैसर्गिक पद्धतीने वृक्षनिर्मितीला चालना मिळणार आहे.
सीड बॉल म्हणजे निसर्गाची छोटीशी बीजक्रांती
सीड बॉल ही पर्यावरण संवर्धनाची एक सोपी आणि प्रभावी पद्धत आहे. माती आणि सेंद्रिय घटकांच्या संरक्षण कवचात ठेवलेले बी पावसाच्या पाण्याच्या संपर्कात आल्यानंतर अंकुरण्यास सुरुवात करते. या प्रक्रियेमुळे बियांचे संरक्षण होते आणि प्रतिकूल परिस्थितीतही रोपटे तयार होण्याची शक्यता वाढते.
विशेष म्हणजे सीड बॉलच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड करण्यासाठी कमी खर्चात आणि नैसर्गिक पद्धतीने प्रयत्न करता येतात. डोंगर उतार, मोकळ्या जागा, रस्त्यांच्या कडेला तसेच वृक्षवाढीस पोषक ठिकाणी हे सीड बॉल टाकल्यास भविष्यात हिरवाई वाढण्यास मदत होते.
विद्यार्थ्यांनी दिला पर्यावरणाचा संदेश
‘झाडे लावा, झाडे जगवा’ या संदेशापलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष कृतीतून पर्यावरणप्रेम दाखवले. लहान हातांनी तयार केलेले हजारो सीड बॉल भविष्यात मोठ्या वृक्षांचे रूप घेतील आणि लातूरच्या हरित पट्ट्यात भर घालतील, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
या उपक्रमामुळे केवळ वृक्षसंख्या वाढणार नाही, तर जैवविविधतेचे संवर्धन होण्यासही मदत होणार आहे. झाडांमुळे पक्षी, फुलपाखरे, मधमाशा आणि इतर उपयुक्त जीवांसाठी नैसर्गिक अधिवास निर्माण होईल. पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी अशा उपक्रमांची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.
शिक्षकांचे मार्गदर्शन, विद्यार्थ्यांचा उत्साह
शाळेच्या इंग्रजी माध्यमाच्या प्राचार्या विनया मराठे, उपप्राचार्या विशाखा पाटील, मराठी माध्यमाच्या प्राचार्या सोनाली कुलकर्णी आणि उपप्राचार्या सुलभा जोशी यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम पार पडला.
विद्यार्थ्यांसोबत शिक्षकांनीही सक्रिय सहभाग नोंदवत सीड बॉल निर्मितीचे उद्दिष्ट पूर्ण केले. सहशिक्षिका मोहिनी दीपरत्न निलंगेकर, किरण चितकोटे, पल्लवी कुलकर्णी, कमल पत्की, अनंत पटावारी, कला शिक्षक दीपक कांबळे, राम थोरमोठे, धनश्री लिंबगावकर, पद्मजा तोरणेकर, स्वाती सुगरे, व्यंकट बोंबडे, कविता हुंडेकरी, अमोल कुलकर्णी आणि रुपाली नाईक यांनी विद्यार्थ्यांसोबत परिश्रम घेतले.
आजचे सीड बॉल, उद्याची हिरवाई
पर्यावरण संवर्धन हा केवळ शासनाचा किंवा संस्थांचा विषय नसून प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. शाळकरी विद्यार्थ्यांनी राबवलेला हा उपक्रम भविष्यातील पिढीला निसर्गाशी जोडणारा ठरणार आहे.
लहान हातांनी तयार केलेले हे सीड बॉल भविष्यात मोठ्या वृक्षांचे रूप घेतील आणि ‘ग्रीन लातूर’च्या स्वप्नाला नवी दिशा देतील, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
