📍 तोगरी (ता. उदगीर) | प्रतिनिधी
उदगीर तालुक्यातील तोगरी गावात पर्यावरणाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे असलेले जुने लिंबाचे झाड बेकायदेशीररित्या तोडण्यात आल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला असून, या प्रकरणात ग्रामपंचायत, वनविभाग अधिकारी आणि संबंधित यंत्रणांच्या भूमिकेवर गंभीर संशय व्यक्त केला जात आहे.
तक्रारीकडे दुर्लक्ष, आदेश धाब्यावर
११ मार्च २०२६ रोजी उपविभागीय अधिकारी, उदगीर यांच्याकडे करण्यात आलेल्या तक्रारीनुसार, २१ जानेवारी २०२६ रोजीच जिल्हाधिकाऱ्यांकडे झाड तोडू नये यासाठी लेखी तक्रार देण्यात आली होती. तरीही संबंधित सरपंच, सरपंचपती आणि ग्रामसेवक यांनी संगनमत करून कोणतीही अधिकृत परवानगी न घेता झाडाची कत्तल केली.
🌳 ऑक्सीजन देणाऱ्या झाडाची हत्या?
ग्रामपंचायत कार्यालयासमोरील जुने लिंबाचे झाड हे स्थानिकांसाठी सावली आणि ऑक्सीजनचा महत्त्वाचा स्रोत होते. मात्र, जानेवारी महिन्यातच जेसीबीच्या साहाय्याने झाड तोडण्यात आले. विशेष म्हणजे, झाड तोडल्यानंतर उलट फेब्रुवारी-मार्च महिन्यात वनविभागाकडून परवानगी देण्यात आल्याचा आरोप आहे.
💰 वनविभागावर आर्थिक गैरव्यवहाराचा संशय
तक्रारीनुसार, वनविभागातील अधिकाऱ्यांनी आर्थिक व्यवहार करून मागाहून परवानगी दिल्याचा गंभीर आरोप करण्यात आला आहे. यामुळे शासन आणि प्रशासनाची दिशाभूल झाल्याचे स्पष्ट होत आहे.
कायद्याच्या चौकटीतून पाहिले तर…
📜 1. महाराष्ट्र वृक्षतोड (नियमन) अधिनियम, 1964
- कोणतेही झाड तोडण्यासाठी सक्षम प्राधिकाऱ्याची पूर्वपरवानगी आवश्यक
- नियमांचे उल्लंघन केल्यास दंड व कारावासाची तरतूद
📜 2. भारतीय दंड संहिता (IPC)
- कलम 379 — चोरी (झाडाची बेकायदेशीर तोड)
- कलम 420 — फसवणूक (मागाहून परवानगी घेणे)
- कलम 120(B) — कटकारस्थान
📜 3. पर्यावरण संरक्षण कायदा, 1986
- पर्यावरणाला हानी पोहोचवणाऱ्या कृत्यांवर कठोर कारवाई
📜 4. वनसंवर्धन कायदा, 1980
- वनक्षेत्रातील झाडांवर विशेष नियंत्रण
- परवानगीशिवाय तोड केल्यास गुन्हा
🏛️ ग्रामपंचायतीचे अधिकार आणि मर्यादा
- ग्रामपंचायतला स्थानिक पातळीवर वृक्ष संवर्धनाची जबाबदारी
- परंतु स्वतःहून झाड तोडण्याचा अधिकार नाही
- ग्रामसभा निर्णय आवश्यक
- वनविभागाची पूर्वपरवानगी बंधनकारक
🚨 गंभीर मागणी: “मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल करा!”
तक्रारदार राजकुमार मोगले यांनी संबंधित सर्वांवर —
- सरपंच
- सरपंचपती
- ग्रामसेवक
- वनविभाग अधिकारी
- जेसीबी धारक
यांच्यावर मनुष्यवधासारखा गंभीर गुन्हा दाखल करून कडक कारवाई करण्याची मागणी केली आहे.
प्रशासनाची भूमिका संशयास्पद
या प्रकरणात सर्वात मोठा प्रश्न असा उपस्थित होतो की —
👉 वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या आदेशानंतरही कारवाई का झाली नाही?
👉 झाड तोडल्यानंतर परवानगी देण्यामागे कोणाचा दबाव?
👉 ग्रामपंचायत आणि वनविभागात संगनमत आहे का?
🌱 पर्यावरणप्रेमींचा संताप
स्थानिक नागरिक आणि पर्यावरण कार्यकर्त्यांनी या घटनेचा तीव्र निषेध केला असून, दोषींवर तात्काळ गुन्हा दाखल करून निलंबनाची मागणी केली आहे.
निष्पक्षच चौकशी करून दोषीवर तात्काळ कारवाई करा
तोगरी येथील हा प्रकार केवळ एका झाडाच्या तोडीपुरता मर्यादित नसून, तो प्रशासनातील भ्रष्टाचार, नियमांचे उल्लंघन आणि पर्यावरणाच्या दुर्लक्षाचे जिवंत उदाहरण ठरत आहे. आता प्रशासनाने वेळ न दवडता निष्पक्ष चौकशी करून दोषींवर कठोर कारवाई करणे अत्यावश्यक आहे.
✍️ — विशेष प्रतिनिधी
